Vận Đơn Là Gì? Chức Năng Và Phân Loại Vận Đơn

Trong hoạt động vận chuyển và logistics quốc tế, vận đơn là một loại chứng từ quan trọng giúp xác nhận quá trình giao nhận hàng hóa giữa các bên liên quan. Không chỉ đóng vai trò là bằng chứng vận chuyển, vận đơn còn thể hiện quyền sở hữu hàng hóa và các điều khoản vận tải. Vậy vận đơn là gì, có những chức năng gì và được phân loại ra sao? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong nội dung dưới đây.

Vận đơn là gì?

Vận đơn là chứng từ pháp lý cho người vận chuyển (công ty vận tải) cấp cho người gửi và người nhận nhằm mục đích chính thức xác nhận việc người vận chuyển chấp nhận hàng hóa liên quan lên phương tiện vận tải mà họ quản lý và kiểm soát việc giao hàng đến địa điểm được chỉ định trong hợp đồng vận chuyển.

Vận đơn là văn bản đi kèm với hàng hóa được vận chuyển và phải có chữ ký của người đại diện có thẩm quyền của bên vận chuyển, người gửi hàng và người nhận hàng.

Nội dung chính của vận đơn sẽ chủ yếu bao gồm:

• Tên người gửi hàng
• Tên người nhận hàng
• Thông tin về phương tiện vận chuyển: biển số xe, tên tàu, số chuyến,…
• Thông tin về hàng hóa
• Thông tin về chi phí vận chuyển chính và phụ
• Thời gian, địa điểm phát hành vận đơn

Chức năng của vận đơn

Vận đơn là một tài liệu ràng buộc về mặt pháp lý cung cấp cho bên vận chuyển và người gửi hàng tất cả các chi tiết cần thiết để xử lý lô hàng một cách chính xác. Vận đơn có ba chức năng chính:

• Đó là chứng từ sở hữu hàng hóa được mô tả trong vận đơn.
• Đó là hóa đơn của những kiện hàng được vận chuyển.
• Tài liệu này biểu thị các điều khoản và điều kiện đã được hai bên thống nhất để vận chuyển hàng hóa.

Phân loại vận đơn

Trong ngành Logistics, vận đơn được chia thành nhiều loại khác nhau dựa theo các đặc điểm căn cứ khác nhau. Chúng ta sẽ tìm hiểu chi tiết thêm dưới đây.

Dựa vào đơn vị cung cấp vận đơn

Căn cứ vào đơn vị cung cấp vận đơn mà chúng ta có hai loại vận đơn, đó là: Vận đơn chủ (Master B/L), vận đơn thứ (House B/L).

• Vận đơn chủ (Master B/L): là loại vận đơn mà người gửi hàng sẽ được nhận trực tiếp từ hãng tàu, trên đó thể hiện người gửi hàng và người nhận hàng chính thức của kiện hàng, và có logo của hãng tàu.
• Vận đơn thứ (House B/L): là chứng từ do công ty Forwarder (công ty dịch vụ giao nhận vận tải quốc tế) phát hành cho người gửi hàng, trên bill chỉ thể hiện logo của công ty Forwarder.

Dựa vào khả năng chuyển nhượng của vận đơn

Tùy thuộc vào người nhận hàng hóa là ai, người cung cấp vận đơn sẽ xác định một trong ba loại vận đơn dưới đây để phát vận đơn cho các bên liên quan: Vận đơn theo lệnh, vận đơn đích danh và vận đơn vô danh.

• Vận đơn theo lệnh (Order B/L): Trên tờ vận đơn, tại ô “Người nhận hàng (Consignee) không ghi tên người nhận hàng, mà ghi hai chữ “Theo lệnh” (To order) hoặc theo lệnh của một người nào đó được người gửi hàng chỉ định. Vận đơn theo lệnh này có thể chuyển nhượng bằng cách người có quyền phát lệnh trả hàng ký hậu (ký ở mặt sau vận đơn).
• Vận đơn đích danh (Straight B/L): Đây là vận đơn mà chỉ có người nhận hàng được ghi rõ tên và địa chỉ mới được nhận hàng. Hơn thế nữa, loại vận đơn này không thể chuyển nhượng bằng cách ký hậu.
• Vận đơn vô danh (Bearer B/L): Tại ô “Người nhận hàng” được bỏ trống là đặc điểm của loại vận đơn này. Nó hoàn lại hoàn toàn ngược với vận đơn đích danh ở trên. Theo đó,người giao hàng sẽ đưa cho bất cứ ai xuất trình tờ vận đơn vô danh này cho họ. Bằng cách trao tay mà loại vận đơn này có thể chuyển nhượng một cách dễ dàng.

Dựa vào cách phê chú trên vận đơn

Trong quá trình vận chuyển, người chuyên chở luôn phải kiểm tra tình trạng của kiện hàng và phê chú vào trong tờ vận đơn, và nó sẽ bao gồm: Vận đơn hoàn hảo (Clean B/L) và vận đơn không hoàn hảo (Unclean B/L). Đây là cách đảm bảo để người nhận có thể xác minh kiện hàng của mình nhận được đúng với thỏa thuận ban đầu với người gửi.

• Vận đơn hoàn hảo (Clean B/L): Vận đơn hoàn hảo là vận đơn trên đó không có tuyên bố thiệt hại, mất mát về kiện hàng trong quá trình vận chuyển.
• Vận đơn không hoàn hảo (Unclean B/L): Ngược lại với Clean B/L, vận đơn mà trên đó có ghi chú về tình trạng xấu như bị thiếu hụt khối lượng, mất mát số lượng… của hàng hóa hoặc bao bì bị hư hỏng như thủng, rách, bị ướt,… sẽ được xem là Unclean B/L.

Dựa vào cách chuyên chở trên vận đơn

Vận đơn sẽ được chia thành hai loại khi dựa trên tiêu chí này: Vận đơn chở suốt (Through B/L) và vận đơn đi thẳng (Direct B/L)

• Vận đơn chở suốt (Through B/L): Khi hàng hóa được vận chuyển qua nhiều tàu hoặc nhiều người vận chuyển khác nhau thì hàng hóa của bạn sẽ được cấp loại vận đơn này. Trong quá trình này, người cấp Through B/L sẽ chịu trách nhiệm về hàng hóa từ đầu đến cuối.
• Vận đơn đi thẳng (Direct B/L): Vận đơn này được cấp trong trường hợp hàng hóa được vận chuyển trực tiếp từ bến vận tải đến bến dỡ hàng mà không phải qua trung chuyển. Điều này đảm bảo rằng hàng hóa được vận chuyển liên tục từ cảng xuất phát đến cảng đích mà không có sự can thiệp của các bên thứ ba trên đường đi.

Dựa vào thời gian xếp hàng lên tàu

Loại vận đơn này dựa vào tình trạng đơn hàng tại cảng và được phân loại: vận đơn đã xếp hàng lên tàu (Shipped on board B/L) và vận đơn đã nhận hàng để sắp xếp lên tàu (Received for shipment B/L).

• Vận đơn đã xếp hàng lên tàu (Shipped on board B/L): Đây là vận đơn được thông qua sau khi hàng hóa đã thực sự được được xếp lên tàu tại cảng xếp hàng. Ngay ở mặt trước của vận đơn loại này thường in sẵn câu: “Đã được xếp lên tàu hàng hóa hoặc các kiện chứa đựng hàng hóa…” (SHIPPED ON BOARD the goods or packages said to contain goods…). Người mua thường muốn chắc chắn hàng hóa của mình đã lên tàu nên sẽ yêu cầu loại vận đơn này.
• Vận đơn đã nhận hàng để xếp (Received for shipment B/L): Vận đơn này được cấp sau khi người vận chuyển của bên thuê vận chuyển, đưa vào kho bãi để chờ xếp lên tàu. Trên tờ vận đơn thường được ghi: “Đã nhận để xếp…” (Received for shipment…) hoặc “Đã nhận để vận chuyển… ” (Received for carriage…). Khi hàng hóa đã được xếp lên tàu, người chuyên chở sẽ ghi ở phần mặt trước của vận đơn là: “Đã được xếp lên tàu ngày…” (SHIPPED ON BOARD on…) và ký tên lên đó. Khi đó vận đơn này trở thành vận đơn đã xếp hàng lên tàu (Shipped on board B/L).

Một số lưu ý khi nhập hàng qua đơn vị mua hàng hộ Trung Quốc

Khi lựa chọn dịch vụ mua hàng hộ Trung Quốc, người kinh doanh không chỉ quan tâm đến giá cả mà còn cần chú ý đến nhiều yếu tố như độ uy tín, chi phí vận chuyển và quy trình làm việc của đơn vị trung gian. Dưới đây là một số lưu ý khi nhập hàng qua đơn vị mua hàng hộ Trung Quốc giúp bạn hạn chế rủi ro và đảm bảo việc nhập hàng diễn ra thuận lợi.

Xác định sản phẩm kinh doanh

Việc lên cho mình một kế hoạch kinh doanh sẽ giảm thiểu các chi phí phát sinh không cần thiết, chỉ lựa chọn và nhập những mặt hàng liên quan đến lĩnh vực mà bạn đang kinh doanh để tối ưu hóa công việc, tránh nhầm lẫn và sai sót.

Điều này không những giúp cho bạn dễ dàng buôn bán hơn, mà còn giúp giảm thiểu sai sót cho bên nhận nhập hàng về giúp bạn nữa đó.

Chọn lựa công ty nhập hàng Trung Quốc hộ uy tín

Có thể bạn sẽ không quen làm việc với những trang thương mại điện tử như Alibaba, hoặc bị rào cản ngôn ngữ khiến bạn khó khăn hơn trong việc order hàng từ Trung Quốc về, hoặc lo sợ có những rủi ro trong quá trình đặt hàng, thì việc chọn cho mình một đơn vị nhập hàng hộ sẽ hỗ trợ bạn tốt hơn đấy.

Giang Huy Logistics đảm bảo sẽ hỗ trợ những bạn có nhu cầu nhập hàng số lượng lớn từ Trung Quốc về sẽ dễ dàng hơn với mức độ uy tín cao. Với nhiều năm hoạt động trong lĩnh vực logistic từ Trung Quốc về Việt Nam, Giang Huy Logistics luôn có đội ngũ nhân viên có nhiều kinh nghiệm và sẵn sàng hỗ trợ quý khách hàng trước mọi thắc mắc. Chúng tôi sẽ mang đến cho khách hàng sự đảm bảo và hài lòng về quy trình, dịch vụ đặt hàng online từ Trung Quốc của chúng tôi.

Quản lý mã vận đơn

Giang Huy Logistics cung cấp cho bạn một hệ thống theo dõi trực tuyến để có thể kiểm tra tình trạng đơn mua hàng Trung Quốc online một cách dễ dàng. Bạn có thể xem thông tin đơn hàng của mình, từ quá trình vận chuyển đến thời gian nhận hàng dự kiến mà không phải qua quy trình khó khăn nào.

Kiểm tra kỹ càng hàng hóa sau khi nhận hàng

Đây là một bước quan trọng mà bạn không thể bỏ qua khi đã nhận được hàng. Bạn có thể chụp ảnh, quay video chi tiết để đối chiếu với bên mua hàng nếu có bất kì tổn hại nào xảy ra trong kiện hàng, hoặc hàng bạn nhận được không đúng như người bán đã thỏa thuận. Khi không có bằng chứng đối chiếu, bạn sẽ gặp nhiều khó khăn trong việc đổi trả hàng.

Cước và phụ phí trong vận đơn

Chi phí cho một đơn hàng gửi từ Trung Quốc về sẽ bao gồm phí Vận chuyển Quốc tế và phí ship nội địa Trung Quốc. Đó là hai chi phí bạn bắt buộc phải thanh toán, ngoài ra còn có những loại phí khác dành cho một số loại hàng đặc biệt như phí kiểm đếm, phí đóng kiện gỗ, phí bảo hiểm hàng hóa, phí ship tận nhà…

Dưới đây là bảng phí vận chuyển quốc tế Trung Quốc – Việt Nam để các bạn tham khảo.

Khối lượng hàng hóa	Lạng Sơn	Hà Nội	TP HCM	Tỉnh khác
0-10kg	25.000đ	27.000đ	32.000đ	Gửi tàu, xe, CPN
30-100kg	23.000đ	25.000đ	31.000đ	Gửi tàu, xe, CPN
>100kg	Liên hệ	Liên hệ	Liên hệ	Liên hệ

Để có thêm thông tin chính xác hơn về cước phí của dịch vụ, vui lòng liên hệ với chúng tôi để được hỗ trợ tốt nhất.

Về thay đổi trên vận đơn

Khi có bất kì thay đổi nào trong quá trình vận chuyển, từ lúc tiếp nhận đơn cho đến khi nhận hàng, sẽ có thể được ghi lại trên vận đơn. Giang Huy Logistic sẽ giúp bạn theo dõi tình trạng và sẽ luôn sẵn sàng hỗ trợ bạn khi có bất kì thắc mắc về vận đơn của đơn hàng.

Chuyển dỡ hàng hóa

Bộ phận chuyên chở của công ty sẽ thu xếp vận chuyển hàng hóa đến tận nơi cho những khách hàng ở các địa phương khác bằng các phương tiện vận chuyển hiện đại và đảm bảo chất lượng sản phẩm không bị ảnh hưởng trong suốt quá trình vận chuyển.

Nhìn chung, vận đơn không chỉ là chứng từ xác nhận việc vận chuyển hàng hóa mà còn đóng vai trò quan trọng trong quá trình giao nhận, thanh toán và quản lý hàng hóa trong chuỗi logistics. Việc hiểu rõ vận đơn là gì, chức năng và các loại vận đơn phổ biến sẽ giúp doanh nghiệp và người kinh doanh xuất nhập khẩu hạn chế rủi ro, đồng thời đảm bảo quá trình vận chuyển hàng hóa diễn ra thuận lợi và minh bạch hơn.